
David Servant
Gdyby ktoś napisał artykuł w londyńskim „Timesie” w pierwszym roku jego publikacji, 1785, zatytułowany „Koniec handlu niewolnikami”, żaden czytelnik nie potraktowałby go poważnie. Wielka Brytania dominowała w atlantyckim handlu niewolnikami przez 200 lat. Niewolnictwo było zakorzenioną instytucją.
Jednak w 1787 roku niewielka grupa kwakrów i anglikanów abolicjonistów zaczęła działać na rzecz wpływania na opinię publiczną. Ostatecznie dołączył do nich polityk, który odrodził się, William Wilberforce, i w 1791 roku przedstawił parlamentowi swój pierwszy projekt ustawy o zniesieniu handlu niewolnikami w Anglii. Projekt ten został zdecydowanie odrzucony.
Prawie co roku, przez następne 20 lat, Wilberforce zgłaszał wniosek o zniesienie niewolnictwa, który był odrzucany w głosowaniu. Ta długotrwała batalia została dobrze zilustrowana w jednym z moich ulubionych filmów, „ Amazing Grace” . Wytrwałość Wilberforce’a została ostatecznie nagrodzona w 1807 roku, kiedy parlament zagłosował za zniesieniem handlu niewolnikami. Samo niewolnictwo zostało zniesione przez parlament dopiero po kolejnych 26 latach, w 1833 roku.
To była 46-letnia walka. Przez pierwsze 45 lat sumienia każdego brytyjskiego parlamentarzysty stały po stronie Wilberforce’a, ale większość kurczowo trzymała się swoich usprawiedliwień dla niewolnictwa – opartych na rozmaitych kłamstwach, którymi posługiwali się, by ukryć prawdę. Ostatecznie jednak prawda – która była równie prawdziwa przez wszystkie te 46 lat – zwyciężyła.
Oczywiste jest, że zniesienie niewolnictwa w Anglii w 1833 roku moralnie potępiło wszystkich, którzy sprzeciwiali się zniesieniu niewolnictwa w ciągu poprzednich 46 lat. Utwierdziło ich to w przekonaniu, że znaleźli się po złej stronie historii.
W Ameryce Północnej niewolnictwo było legalne we wszystkich Trzynastu Koloniach, gdy w 1776 roku podpisano Deklarację Niepodległości, ale wkrótce potem w większości stanów północnych uchwalono ustawy abolicjonistyczne. Prawdopodobnie znasz dalszą część historii. W 1863 roku prezydent Abraham Lincoln podpisał proklamację emancypacji, legalnie uwalniając 4 miliony czarnoskórych niewolników, a wojna domowa, która pochłonęła 750 000 istnień ludzkich, zakończyła się dwa i pół roku później.
Cała walka abolicjonistów w Stanach Zjednoczonych trwała około 85 lat. Wszyscy obywatele amerykańscy, którzy sprzeciwiali się abolicji w ciągu tych 85 lat, stłumili wewnętrzny głos, który nieustannie nakazuje wszystkim „traktować innych tak, jak sami chcieliby być traktowani”. Dziś praktycznie każdy z ich potomków jest zawstydzony – a niektórzy wręcz przerażony – tym, że ich przodkowie stanęli po złej stronie historii. To zadziwiające, że Amerykanie kiedyś posiadali niewolników.
Continue reading